Coraz więcej samorządów, także z naszego regionu, funduje dziewczętom szczepienia przeciwko wirusowi HPV, który powoduje raka szyjki macicy. W społeczeństwie utrwala się przekonanie, iż szczepionka jest gwarantem, że kobieta nie zachoruje na ten nowotwór. To prawda?

- Badania dowodzą, że szczepionka zapewnia ochronę przed zakażeniem typami 16 i 18 wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV) które to zakażenie jest w dużej mierze, lecz nie tylko, odpowiedzialne za powstanie stanów przednowotworowych i raka szyjki macicy. Spośród ponad stu typów wirusa HPV, te dwa były dotychczas stwierdzane w 60-70 % u chorych na raka szyjki macicy. Pozostaje jednak jeszcze 30-40 procent kobiet, u których izolowano inne typy wirusa HPV lub wcale nie stwierdzano zakażenia wirusem a np. zakażenie bakterią Chlamydia trachomatis. Chcę powiedzieć jasno: szczepionka nie chroni przed rakiem, lecz przed zakażeniem konkretnymi typami wirusów. Zaszczepienie się nie zwalnia kobiet z konieczności wykonywania okresowych badań cytologicznych i systematycznych wizyt u ginekologa.

Kto powinien się zaszczepić?

- Na zakażenie każdym typem wirusa HPV narażone są kobiety, które rozpoczęły współżycie płciowe, chociaż zdarzają się także infekcje wirusem HPV oraz nowotwory szyjki macicy u pacjentek, które nie współżyją płciowo a także są opisywane przypadki raka szyjki macicy u dziewic. Istnieją zatem również inne sposoby zakażenia wirusem HPV. Postęp, jaki dokonał się w ostatnim czasie w medycynie oraz stworzenie szczepionki przeciw niektórym typom wirusa HPV, umożliwia zmniejszenie ryzyka zachorowania na raka szyjki macicy. Kobieta powinna porozmawiać o ewentualnym szczepieniu ze swoim lekarzem ginekologiem. Przypomnę, że szczepionka nie należy do tanich. Jest stosowana dopiero od kilku lat i trudno dziś powiedzieć na jak długi okres zapewni ochronę przed wirusem, a tym samym czy w przyszłości nie będzie konieczne odszczepienie się. Na razie tego nie wiemy.

Czy powinny szczepić się kobiety, które mają jednego partnera?

- Do zakażenia wirusem HPV może dojść nawet poprzez kontakt z jednym partnerem. Dzieje się tak dlatego, że mężczyźni są również nosicielami wirusa i mogą przenieść go na partnerkę.

Czy szczepionka jest bezpieczna i jak się ją podaje?

- Szczepionka nie zawiera żywego wirusa HPV, a jedynie cząstki odpowiedzialne za jego rozpoznanie i nabycie odporności, nie jest więc możliwe zakażenie w wyniku jej podania. Podawana jest domięśniowo, w trzech dawkach.

Czy przed szczepieniem konieczne są jakieś dodatkowe badania?

- Kobiety, które już rozpoczęły współżycie, powinny najpierw wykonać badanie kolposkopowe i cytologiczne, gdyż istnieje możliwość, że są już zarażone wirusem HPV i wtedy można wykonać badanie w celu określenia typu wirusa . Natomiast kobiety przed inicjacją seksualną powinny zostać poddane rutynowemu badaniu i kwalifikacji do szczepienia.

Czy po zaszczepieniu się można zrezygnować z badań cytologicznych?

- Absolutnie nie. Cytologia to wciąż najbardziej skuteczny sposób wykrywania stanów przednowotworowych nowotworów szyjki macicy. Najlepsze wyniki uzyskuje się gdy badanie cytologiczne wspomagane jest badaniem kolposkopowym.