Jakie nowotwory najczęściej dotykają kobiety?

- W Polsce nowotworami najczęściej dotykającymi kobiety są rak piersi, rak szyjki macicy, endometrium i jajnika.
Jak wygląda sytuacja jeśli chodzi o zachorowalność na raka szyjki macicy w województwie pomorskim?
- Według statystyk Krajowej Bazy Danych Nowotworowych liczba zachorowań na nowotwór złośliwy szyjki macicy w ostatnim badanym okresie, dla którego posiadamy kompleksowe dane, czyli 2007 roku w województwie pomorskim wyniosła 205 przypadków. W samym powiecie słupskim na tę chorobę zachorowało 10 kobiet. Całkiem niepotrzebnie, ponieważ dzięki dynamicznemu rozwojowi medycyny rakowi szyjki macicy można skutecznie zapobiegać. Regularnie wykonywane badania cytologiczne i populacyjne szczepienia mogą się przyczynić do znacznego zmniejszenia ilości stanów przedrakowych szyjki macicy, zdiagnozowanych nowotworów oraz wykonywanych procedur diagnostycznych i zabiegów chirurgicznych.

Czym są szczepienia, o których mówi Pan Profesor?

- Szczepienia są formą pierwotnej profilaktyki chorób wywoływanych przez bakterie i wirusy. To antygeny, które podane do organizmu człowieka wywołują reakcje immunologiczne zapobiegające naturalnym zakażeniom. Dotyczy to zarówno chorób zakaźnych wywołujących objawy infekcji, jak również profilaktyki raka szyjki macicy. W tym przypadku możemy jednak mówić, że po raz pierwszy w historii medycyny ta forma ochrony stworzona jest z myślą o nowotworach. Za wykrycie czynnika sprawczego raka szyjki profesor Harald zur Hausen otrzymał w 2008 roku nagrodę Nobla.

Czy szczepienia na HPV mają sens?

- Każda kobieta poddająca się szczepieniom odniesie indywidualną korzyść w postaci ochrony przed infekcją HPV. Największy sens ma szczepienie kobiet bardzo młodych, bowiem ochrona będzie dotyczyła długiego okresu życia. Szczepienie dziewczynek dziesięcio- czy dwunastoletnich ma też znaczenie kliniczne, bowiem jest to szczepionka profilaktyczna, a więc powinna być stosowana u kobiet niezainfekowanych. Zastosowanie szczepionki u kobiety, u której istnieje już stan nowotworowy, nie zapobiegnie wystąpieniu tej choroby.

A jak skuteczne są szczepienia?

- Istnieją badania kliniczne i laboratoryjne, które wykazują wysoki stopień skuteczności tych szczepionek. Bez przekonujących wyników badań niemożliwym byłoby zarejestrowanie szczepień przeciwko HPV przez Amerykańską Agencję ds. Żywności i Leków (FDA). Dokładnie mówiąc, wśród wirusów brodawczaka ludzkiego istnieje kilkadziesiąt typów, które są groźne, a kilkanaście z ich może wywoływać stany nowotworowe. Szczepionki zabezpieczają przed typem 16 i 18, które stanowią ok 75% wszystkich typów raka szyjki macicy. Przekładając to na język obrazowy – jeżeli rocznie na raka szyjki macicy umiera 3 000 kobiet, masowe zastosowanie szczepień zabiegłoby nowotworowi u ponad 2000 z nich.

Jak przebiega leczenie raka szyjki macicy?

W Polsce od kilku lat funkcjonuje Ogólnopolski Program Profilaktyki i Wczesnego Wykrywania Raka oparty o bezpłatne badania cytologiczne. Badania takie nie zapobiegają powstaniu raka, ale pozwalają na wykrycie stanów przednowotworowych oraz wczesnych postaci nowotworów. Leczenie tych postaci jest bardzo skuteczne i nie wymaga drastycznych zabiegów. Niestety, nadal za dużo kobiet w Polsce zgłasza się w zaawansowanym stadium raka szyjki macicy. A im choroba bardziej zaawansowana, tym leczenie bardziej agresywne i drogie, zaś jego wyniki mniej optymistyczne.